ครัวเรือนพึ่งตนเอง (1)

updated: 20 มี.ค. 2560 เวลา 18:00:00 น.

 

คอลัมน์ ตามรอยฟ้า

ต้องยอมรับว่าในชีวิตจริงของเกษตรกรไม่ว่าจะเป็นภาคไหน ๆ คงอยากจะประสบความสำเร็จในวิชาชีพทั้งสิ้น เพียงแต่ระหว่างทางของความสำเร็จบางครั้งเต็มไปด้วยอุปสรรคและปัญหา

ทั้งจากสภาพพื้นที่จริงที่ขาดแคลนแหล่งน้ำ

ขาดเงินทุน

ขาดองค์ความรู้ในการเพาะปลูก

ขาดการบริหารจัดการในเรื่องของการหาตลาด และการบริหารจัดการเงินทุนหมุนเวียนภายในครอบครัว จนทำให้ปัญหาทุกอย่างกลายเป็นวัวพันหลักที่หาทางออกไม่ได้สักที

ครั้งหนึ่งเรื่องราวของ "วินัย คงคา" เกษตรกรกลุ่มผู้ปลูกมะนาวพันธุ์ตาฮิติ และพริกซุปเปอร์ฮอท และ Young Smart Farmer จากหมู่บ้านบ้านยอด อ.สองแคว จ.น่าน ก็เคยประสบเหตุการณ์เช่นนั้น


วินัย คงคา


เพราะหลังจากที่เขาทิ้งอาชีพช่างกลึง แถบโรงงานอุตสาหกรรมจากจังหวัดสมุทรปราการเพื่อมุ่งกลับบ้านที่บ้านยอด เขาก็คิดในบัดดลว่าจะประกอบอาชีพการเกษตร เนื่องจากภรรยาเคยทำงานเป็นอาสาสมัครพัฒนาหมู่บ้าน (อสพ.) ให้กับมูลนิธิปิดทองหลังพระมาก่อนด้วย

แต่เขาไม่รู้จะไปปลูกอะไรให้แตกต่าง เพราะสภาพแวดล้อมของหมู่บ้านขณะนั้น ต่างเพาะปลูกพืชพันธุ์นานาชนิด อาทิ หน่อไม้ฝรั่ง, มะเขือเจ้าพระยา, ฟักทอง แต่ที่ปลูกมากเป็นพิเศษเห็นจะเป็นพริกพันธุ์พื้นเมือง ซึ่ง "วินัย" เองก็ปลูกพริกพันธุ์พื้นเมืองเช่นกัน

แรก ๆ ปลูกไว้กิน แต่พอมีเหลือจึงขายให้กับพ่อค้าเร่ที่เข้ามาซื้อบ้าง แต่รายได้ก็ไม่มั่นคง เพราะอุปสรรคและปัญหาใหญ่ของหมู่บ้านบ้านยอดในการทำการเกษตรคือขาดแคลนแหล่งน้ำ


ฉะนั้น จะเพาะปลูกอะไรก็ไม่ประสบความสำเร็จ

จนกระทั่งมูลนิธิปิดทองหลังพระเริ่มเข้ามาในพื้นที่เพื่อทำโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบในจังหวัดน่าน บนกรอบและการทำงาน 3 เรื่องด้วยกันคือ ครัวเรือนพึ่งตนเอง, ชุมชนรวมกลุ่มพึ่งตนเองได้ และออกสู่ภายนอกเพื่อเชื่อมโยงแหล่งทุน องค์ความรู้ และเทคโนโลยี

โดยมีหลักการทำงานของโครงการพัฒนาพื้นที่ต้นแบบ ด้วยการทำให้เกษตรกรและคนในชุมชนมีความเข้าใจ ทั้งยังจะต้องมีส่วนร่วมในการทำงานตั้งแต่ต้น ที่สำคัญ จะต้องให้พวกเขาเข้าใจในกระบวนการพัฒนาตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง โดยมีมูลนิธิปิดทองหลังพระเป็นผู้ขับเคลื่อน และมีหน่วยงานต่าง ๆ ของจังหวัดเข้ามามีส่วนร่วมด้วย อาทิ ผู้ว่าราชการจังหวัด, นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด, นายกองค์การบริหารส่วนตำบล และผู้นำโดยธรรมชาติของชุมชน

ที่สำคัญ จะต้องฝึกให้ชาวบ้านมองปัญหาให้ครบทุกมิติ โดยเฉพาะกับการแก้ปัญหาร่วมกันในเรื่องของแหล่งน้ำ ผลเช่นนี้ จึงทำให้ชุมชน และหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง จึงเริ่มเข้ามาช่วยกันแก้ไขปัญหาการขาดแคลนแหล่งน้ำก่อนเป็นอันดับแรก

"วินัย" บอกว่าเมื่อมีน้ำ ความหวังก็เริ่มสดใสขึ้นยิ่งเมื่อมูลนิธิปิดทองหลังพระชักชวน "อาจารย์มงคล ศรียงค์" พ่อค้าคุณธรรม และอดีตอาจารย์จากมหาวิทยาลัยแม่โจ้ จ.เชียงใหม่มาช่วยแนะนำเกษตรกรในการทำเกษตรทางเลือก ด้วยการทดลองปลูกพริกซุปเปอร์ฮอท จึงทำให้ "วินัย" และเกษตรกรในหมู่บ้านบ้านยอดเริ่มมีความหวัง

"ผมกับเพื่อน ๆ เกษตรกรประมาณ 10 กว่าคนไปรออาจารย์มงคลตั้งแต่ 9 โมงเช้า อาจารย์ก็ไม่มา พวกเรารอจนถึงเที่ยง ก็ยังไม่มาอีก จนเพื่อน ๆ เกษตรกรกลับกันหมด เหลือผมเพียงคนเดียว ตอนแรกผมคิดว่าแกคงไม่มาแล้วล่ะ แต่พอบ่ายต้น ๆ แกก็มา และถามผมว่าเป็นเกษตรกรปลูกพริกใช่มั้ย ผมตอบว่าใช่ แกก็สวนกลับว่างั้นปลูกเลย ผมคิดในใจว่าทำไมแกถึงพูดอย่างนี้ เพราะก่อนที่จะเพาะปลูกอะไร ต้องพูดอะไร อธิบายอะไรให้เราฟังก่อนสิ แต่แกกลับให้เราปลูกเฉยเลย"

"ผมมารู้ตอนหลังว่าจริง ๆ แล้วเป็นวิธีการสอนของเขาอีกแบบหนึ่ง เพราะหลังจากสโมสรโรตารี่ จ.น่านสนับสนุนเมล็ดพันธุ์พริกซุปเปอร์ฮอทในการปลูกครั้งแรก พร้อม ๆ กับที่อาจารย์สนับสนุนเรื่องค่าใช้จ่ายอื่น ๆ โดยอาจารย์จะออกให้ก่อน แต่เมื่อเก็บผลผลิตแล้ว จะหักค่าใช้จ่ายจากผลผลิตที่ได้ และครั้งต่อไปหากเกษตรกรมีรายได้จากการขายผลผลิต หรือมีทุนเพียงพอ เขาจะให้เราลงทุนเอง เพราะผลผลิตทั้งหมดอาจารย์เป็นผู้รับซื้อ"

"จำได้เลยว่าอาจารย์มงคลสอนผมตั้งแต่วิธีการเพาะปลูก รดน้ำ พรวนดิน ใส่ปุ๋ย ดูเรื่องแมลง ไปจนถึงกระทั่งเก็บเกี่ยว โดยที่แกไม่เคยลงมาดูผมปลูกเลย แต่จะสอนผมทางโทรศัพท์ ผมถูกดุสารพัด เพราะแกพูดในเรื่องของวิชาการ ส่วนวิธีปฏิบัติแกเชื่อว่าผมทำได้อยู่แล้ว และตอนที่เริ่มทำนั้น ผมเป็นเกษตรกรเพียงรายเดียว และรู้สึกตอนนั้นจะปี 2556"

ปี 2556 ที่ "วินัย" และญาติพี่น้องร่วมกันปลูกพริกซุปเปอร์ฮอท และมะนาวสายพันธุ์ตาฮิติ (มะนาวไร้เมล็ด) บนพื้นที่กว่า 5 ไร่ โดยที่ไม่มีเกษตรกรรายใดเข้าร่วมเลย เพราะพวกเขาคงไม่อยากเริ่มต้นกับความหวังใหม่ แต่สำหรับ "วินัย" กลับมุ่งมั่น ทดลอง ค้นคว้า และฟูมฟักกับการปลูกพริกซุปเปอร์ฮอทอยู่ทุกเมื่อเชื่อวัน เพื่อรอดูว่าสิ่งที่เขาลงมือเพาะปลูกจะงอกงามออกมาอย่างไร

ขณะเดียวกัน เขาก็แสวงหาความรู้จากเจ้าหน้าที่เกษตรตำบล, เกษตรอำเภอที่เข้ามาช่วยดูแลการเพาะปลูกในพื้นที่ จนทำให้ผลผลิตในเบื้องต้นต่อจำนวน 1 ครอปแรกออกมาอย่างงดงาม

เพราะสามารถส่งผลผลิตพริกซุปเปอร์ฮอทให้กับ "อาจารย์มงคล" จนมีเงินกลับมาสู่ครอบครัวเป็นจำนวน 1 แสนกว่าบาท

เป็น 1 แสนกว่าบาทที่เริ่มจากครัวเรือนพึ่งตนเอง

เป็น 1 แสนกว่าบาทที่ทำให้เกษตรกรรายอื่น ๆ ที่อยู่ในหมู่บ้านบ้านยอดเริ่มหันมามอง และเริ่มอยากจะเข้ามาเรียนรู้ด้วยว่าการปลูกพริกซุปเปอร์ฮอทของ "วินัย" นั้นทำอย่างไร

ทำไมถึงขายได้เงินมากมาย ?

ทำไมถึงมีผู้มารับซื้อผลผลิตถึงชุมชนในราคาที่งดงาม ?

และเขาจะเข้าร่วมปลูกพริกซุปเปอร์ฮอทกับ "วินัย" ได้หรือไม่

ตรงนี้เป็นสิ่งที่พวกเขาคิด และเป็นสิ่งที่พวกเขาเห็นแล้วว่าการทำการเกษตรแบบครัวเรือนพึ่งตนเองน่าจะเป็นทางออกหนึ่งที่น่าสนใจสำหรับอาชีพเกษตรกรในอนาคต

ที่ไม่ธรรมดาเลย



 
 
Desktop View
 


ข่าวยอดนิยม